Selam sevgili okuyucular. Bu haftaki yazımda sizlere gaslighting adındaki psikolojik baskı ve psikolojik taciz yöntemini anlatıp açıklamaya çalışacağım. Hadi başlayalım.

Şimdi arkadaşlar gaslighing nedir önce bu duruma bakalım. Gaslighting, bir psikolojik manipülasyon ve taciz yöntemidir. Bunu uygulayan insanlar genellikle karşısındaki insanı sindirmeye ve karşısındaki kişiyi kendine bağımlı etmeye oynar. Kişi karşısındaki bireyin hafıza, algı ve akıl sağlığına zarar vermeye çalışır.

ylliX - Online Advertising Network

Peki nasıl?

Anlattığım gaslighting durumu, film ve kitapla bağlantılı, spoiler uyarısını geçeyim.

Bu olayın aslında bir filmi, bir oyunu var. Bir çift düşünün ve bu çift aynı evde yaşıyor. Bu çiftin bir bireyinin diğer birey hakkında kötü planları var ve onun akıl sağlığını, hafızasını ve kendine olan güvenini kırmak istiyor. Peki bunu nasıl yapıyor?

Şimdi anlatayım karakterlerimizin isimleri jack ve bella. 1940’lı yıllarda geçen bir durumdur.

Gaz lambası ile aydınlanan bir odada gecelerini geçiren jack ve bella çifti kendi aralarında küçük tartışmalara giriyorlar. Durumun ismi de buradan geliyor aslında. Jack her gece gaz lambasının ışığını hafif hafif kısıyor. Bir süre bu durum fark edilmese de bella bu durumu fark etmeye başlıyor, ve karşısındaki kişiye ”gaz lambası sanki daha az aydınlatıyor” kıvamında cümleler kuruyor. Aslında bu doğru bir söylem. Jack bu söylemleri sürekli yalanlıyor ve bella ya “sen delirdin sen kafayı yemeye başladın öyle bir şey yok yanlış görüyorsun” gibi cümleler kurarak, bellanın kendine olan güvenini ve hafızasını eritmeye çalışıyor diyebiliriz.

Bu kişi her gece ışığı biraz daha azaltırken, bella sürekli aynı soruları sormaya devam ediyor. Jack yine aynı cevapları veriyor. Bir süre sonra bella hafızasını, kendi aklını, düşüncelerini ve bu durumu sorgulamaya başlıyor. Kısacası bella doğruyu bilmesine rağmen, çok sevdiği partnerinin dediklerine güveniyor. Bella artık kendi hafızasını ve kendi düşüncelerini kullanmaktan çok, jack adlı şahsa güveniyor onun en doğru kişi olduğunu düşünmeye başlıyor. Jack bu yaptıklarıyla bellayı iyice sindirmiş oluyor, ama şöyle bir durumda var ki bella artık aklını kaybetme noktasına geliyor, ve jack e bağımlı yaşıyor diyebilirim.

Peki sonda ne oluyor gaz lambası en sonunda sönüyor ve durumların aslında bireye bağlı bir şey olduğu anlaşılıyor bellanın halini siz düşünün.

ylliX - Online Advertising Network

Özetleyeyim

Evet arkadaşlar durum aslında bu, kısaca özetleyebiliriz bu şekilde. Fark ettiğiniz üzere bu durum genelde ikili ilişkilerde gözleniyor. Birey kendini idealleştirmeye çalışır. Karşısındaki insanı kendine bağımlı hale getirir. Kişinin kendine olan güvenine, hafızasına ve düşüncelerine olan güvenini kırar. Böylece karşısındaki insan kendini değersiz hisseder, fakat bu ilişkinin onun için en doğru ilişki olduğunu düşünmeye başlar. Karşındaki insan eğer onu terk ederse yada unutursa kişi yıkılır ağır bir depresyon haline girebilir. Toparlanması ise uzun zaman alması mümkündür. Genellikle olaylar böyle biter.

Şöyle özetleyeyim kişi partneri veya karşısındaki bireyden psikolojik taciz görür, genellikle bu durumun farkına varamaz, o kişiye bağlanır, ve ona itaat edecek konuma dahi gelebilir. Kişi ilişkinin mükemmel olduğunu düşünür ve karşısındaki kişiye hayranlık besler. Sonrasında ise kişi karşısındaki birey tarafından ötekileştirilir ve değersizleştirilir, bu durumu yaşayan kişi karşısındakine bağımlı olmaya başlar. Kişi hiç bir şeyi yapamadığı için yada kendi kendine hareket edemediği için, karşısındaki kişi tarafından psikolojik şiddet görür. Kurban olan kişi kendini karşısındaki insandan daha aşağıda görür. Yaptığı her şeyi tekrar tekrar düşünerek yapar. Yapacağı şey için partnerinden izin almaya çalışır. Suçsuz yere azar işitirse sürekli özür dileme haline girer. Şimdi gelelim en acımasız kısma. Kurban en son adımda partneri tarafından terk edilir. Partner hayatına devam ederken kurban sürekli kendini sorgulama halindedir. Bu durumdan kolay kolay kurtulamaz. Kendi hayatını sonlandırma haline girme ihtimali yüksektir.

ylliX - Online Advertising Network

Gaslighting etkileri nelerdir?

Psikolojik baskı ile kişilerin kendi kanaatlerinin değiştirilebildiğini kanıtlar. Olmadığınız bir insan kalıbı içine girebilirsiniz. Başta kendine saygısı olan, kendini seven ve özgüven dolu bir kişi iken. Bu durumu yaşadıktan sonra ise kendini sorgulayan biri olabilir ve kişi yada kişilere bağımlı olabilirsiniz. Kısacası olmadığınız bir insan olup çıkarsınız ortaya.

Gaslighting durumunu uygulayan insanlar genellikle narsist özellikler gösteren, veya psikopati özellikleri gösteren insanlardır. Karşısındaki kişiyi kendine bağımlı etmek ister. Sadece kendi istediği olsun karşısındaki kişide buna hiçbir tepki veremesin isteyebilirler. Kısacası bu insanlar sizi sindirmeye çalışırlar ve siz genelde bunu fark etmezsiniz.

Peki gaslighting olayını nasıl fark edeceksiniz?

Şimdi bu durumu da yine örnekler vererek açıklayabiliriz.

Diyelim ki sizin arkadaşınız ile veya sevgiliniz, eşiniz ile güzel birlikteliğiniz var. Siz bu ilişkide küçük bir sorun gördünüz diyelim ve karşınızdaki kişiye bunu söylediniz. Bu durumu çözmeliyiz bu bizi etkiler tarzında konuştunuz. Karşınızdaki kişi sorunu çözmek yerine size bağırıp çağırmaya başlarsa bu kişiden net bir şekilde uzak durmanızı tavsiye ederim. Bu kişi size yardımcı olmak yerine sizi sorgulama durumu içine girerler. Siz bir hata gördünüz karşınızdaki kişi ise size ”sen onu bırak da şunu açıkla” gibi cümleler kuruyorsa kaçın. O kişiden yada kişilerden uzak durun hayatınızdan çıkartın. Yine aynı durumu yaşadığınızı ele alalım. Siz karşınızdaki kişinin yaptığı bir durumu fark ettiniz ve bundan hoşlanmadınız. Bunu ona söylediniz ve bu kişi kendini açıklamak yerine yada durumu düzeltmek yerine sizi suçlarlar.

”Nasıl yani” dediğinizi duydum sanki. Şöyle ki siz kendi gözünüzle gördünüz durumu fakat kişi sen böyle yapmasan işte sen bunu sorgulamasan her şey daha güzel olabilirdi deyip sizi suçlarlar. Yani kısaca hata kendisindeyken bile sizi suçlayıp, açık kollar ve bulduğunda kendini bu işten kurtarmanın yanında, sizi de kendinizi sorgulama haline sokar.

ylliX - Online Advertising Network

Bu durumu fark ettiğinizde ne yapmanız gerekir?

Gaslighting durumu bence karşılık vermek, bilmiyormuş edası ile davranmak. Kişiyi kendi silahı ile vurmak diyebilirim. Önce kendinizi aklayın ve durumu bir gözden geçirin. Kendinize güveninizi sağlayın öncelikle. Sonrasında bu kişiyi en hızlı şekilde hayatınızdan çıkartın. Böylece hem kendinizi kurtarmış hem de böyle iğrenç bir durumu size yaşatmaya çalışan insanı, kendi silahı ile vurmuş olursunuz.

Yazımda bir hata yada fazla bir durum gördüyseniz. Yorumlarda lütfen bana geri dönüş yapın. Ben sizleri bilgilendirmeye çalışıyorum elimden geldiğince. Sizde beni eleştirerek bana daha fazla bilgi katabilirsiniz. Yazımı okuduğunuz için hepinize teşekkürler. Yeni yazılarda görüşmek üzere…

Telif hakları ile ilgili durum veya yazının kaldırılmasını istiyorsanız info@winluhack.com’a  mail atınız.

By Salih Can

Selam sevgili okuyucular, ben salih can, biyoloji bölümü birinci sınıf öğrencisiyim, yazılarımda sizleri bazen bilgilendirmeye bazen motive etmeye çalışıyorum, beni okuduğunuz için teşekkür ederim. Yorumlarınızı, geri bildirimlerinizi dört gözle bekliyorum.

Bir Cevap Yazın